Fotosentez nedir ? Fotosentez denklemi nasıl yazılır? Fotosentez nasılyapılır?


Fotosentez ve Fotosentez Denklemi 

Canlıların yaşamlarını devam ettirebilmesi için mutlaka enerji gereksinimleri vardır. İnsanlarda kalbin ve kasların çalışmasını, vücuttaki kimyasal reaksiyonların gerçekleşmesini sağlayan bu enerji bitkisel ya da hayvansal gıdalardan sağlanır.

Var olan bütün besinlerdeki enerjiyi sağlayan ilk kaynak ise güneştir.Dünyadaki yaşam kaynağı olan güneş enerjisi yeşil bitkiler ve bazı canlılar tarafından alınarak kullanılması olayına fotosentez denir.

Eski Yunanca'dan günümüz dillerine geçen fotosentez sözcüğü ışıkla üretmek anlamına gelir. Fotosentez olayında üzerine güneş ışınları düşen bir bitki bu ışık enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürür.Dokuların yenilenmesi,onarılması ve büyümesi için bu kimyasal enerjiden faydalanılır.

Fotosentez Diyagramı


Fotosentezi doğal olarak sadece bazı bakteriler, mavi ve yeşil su yosunları ve bilhassa yeşil bitkiler gerçekleştirebilir.

Bitki bu enerjiden faydalanarak gelişimini sürdürürken bir kısmınıda kimyasal enerji formunda hücrelerinde depolar.

Bir hayvan bu fotosentez yapan canlıyla beslendiğinde tükettikleri bitkinin hücrelerinde depolanmış olan bu enerjiyi de almış olurlar ve kendi bünyelerindeki kimyasal tepkimeleri devam ettirmek için gerekli olan enerjiyi buradan sağlarlar.

Bununla birlikte enerjinin kullanılmayacak kalan kısmı bitkilerde olduğu gibi hayvanın dokularında saklanır.bu sebeple bitkisel ya da hayvansal yiyeceklerle vücudumuza giren bu enerji , beslenme zincirinde ilk sırada olan bitkilerin fotosentez yoluyla güneşten aldığı enerjidir.
Ve böylece yeşil bitkiler güneş enerjisinin büyük bir kısmını yeryüzünün kullanımına kazandırarak , fotosentez yapma yeteneği olmayan diğer canlılar için beslenme zincirinin temelini oluşturur.

Fotosentezin Kimyasal Denklemi

Birçok maddenin ve farklı etkenlerin katıldığı uzun ve kompleks bir süreç olmasına rağmen fotosentezin kimyasal denklemi şu şekilde özetlenebilir :

Işık enerjisi(güneşten gelen)+karbondioksit(havadan)+su = kimyasal enerji+oksijen (şeker ve nişastalar) veya kimyasal denklem biçiminde : Işık+6CO2+6H2O = C6H12O6(glikoz)+6O2


Anlaşılacağı gibi fotosentez esnasında karbondioksit ve su gibi inorganik maddeleri(molekülleri) birleştirerek enerji bakımından zengin olan nişasta ve şeker gibi organik bileşikler meydana getirir.
Meydana gelen bu bileşikler özsu olarak bitkinin bütün dokularına iletilir. Bu enerji sayesinde bitkide gelişimini sağlar. Fotosentez sadece güneş ışınlarıyla değil mesela yeterince ışık yayan elektrik ampulleri gibi yapay ışık kaynaklarıyla da yapılabilir.

Fotosentezin oluşumu bitkilere yeşil rengini veren klorofil pigmenti tarafından gerçekleştirilir.Bu pigment ışık  ışınlarında bulunan fotonları (ışık enerjisi parçacıkları denilebilir) yakalayarak bu enerji parçacıkları sayesinde temel olarak karbon,hidrojen ve oksijenden oluşan basit karbonhidrat moleküllerinin meydana gelmesini sağlar.

Fotosentezin denkleminden de anlaşılacağı üzere fotosentez esnasında bitkiler tarafından karbondioksit alınır ve yerine oksijen verilir.Eğer yeşil bitkiler bu işlemi gerçekleştirmeseydi diğer canlıların oksijen solunumundan (oksijen alıp karbondioksit verme) dolayı atmosferdeki oksijen tükenmiş olur ve yaşam biterdi.

Fotosentez nerede olur ?
Fotosentez bitkilerin yeşil kısımlarında özellikle yapraklarında gerçekleşir. Bir yaprak mikroskop altında incelenecek olursa hücrelerin kloroplast olarak isimlendirilen yumurta biçiminde küçük tanecikler görülür.

Fotosentezin meydana gelmesi için gereken klorofil bu kloroplast taneciklerinin içerisindedir bu sebeple fotosentez de kloroplast ta gerçekleşir.

Yorumlar